Βασίλειο της Ελλάδας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
(Ανακατεύθυνση από Βασίλειον της Ελλάδος)
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση

Συντεταγμένες: 38°18′04″N 23°44′28″E / 38.3011°N 23.7411°E / 38.3011; 23.7411

Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος
1832–1924
1935–1973

 

 

Κρατική Σημαία (1935-73) Βασιλικός θυρεός (1936–73)
Σύνθημα
Ἐλευθερία ἢ Θάνατος
Ύμνος
Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν
Το Ελλαδικό Βασίλειο το έτος 1973.
Πρωτεύουσα Ναύπλιο (1832–1834)
Αθήνα (1834–1973)
Γλώσσες Ελληνικά[α]
Θρησκεία Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία
Πολίτευμα Απόλυτη Μοναρχία[β]
(1833-1843)
Συνταγματική Μοναρχία
Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία
(1862-1924, 1944-1967)
Καθεστώς 4ης Αυγούστου
(1936-1941)
Στρατιωτική Δικτατορία
(1967-1973)[γ]
Βασιλιάς
 -  1832–1862 Όθων Α΄
(πρώτος)
 -  1964–1973 Κωνσταντίνος Β΄
(τελευταίος)
Πρωθυπουργός
 -  1833 Σπυρίδων Τρικούπης (πρώτος)
 -  1967–1973 Γεώργιος Παπαδόπουλος (τελευταίος)
Ιστορική εποχή Νεότερη Εποχή
 -  Πρωτόκολλο του Λονδίνου 30 Αυγούστου 1832
 -  Κατάργηση 1 Ιουλίου 1973
Έκταση
 -  1830 47.000 km²
 -  1920 174.000 km²
 -  1973 131.000 km²
Νόμισμα Δραχμή
Προηγήθηκε
Διαδέχτηκε
Πρώτη Ελληνική Δημοκρατία
Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων
Ηγεμονία της Σάμου
Δεύτερη Ελληνική Δημοκρατία
Ελευθέρα Πολιτεία Ικαρίας
Κρητική Πολιτεία
Ιταλικαί Νήσοι Αιγαίου Πελάγους
Ελληνική Πολιτεία (1941-1944)
Δεύτερη Ελληνική Δημοκρατία
Ελληνική Πολιτεία (1941-1944)
Χούντα των Συνταγματαρχών
Σημείωση 1: Όλοι οι Βασιλείς έφεραν τον τίτλο Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων, εκτός του Όθωνα, ο οποίος έφερε τον τίτλο Βασιλεὺς τῆς Ἑλλάδος.

Το Βασίλειο της Ελλάδας (πολυτονικό: Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος) ήταν η επίσημη ονομασία της Ελλάδας με την οποία και αναγνωρίσθηκε ως ανεξάρτητο κράτος σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Λονδίνο το 1832. Με το όνομα αυτό παρέμεινε γνωστή όλο το διάστημα της νεότερης ιστορίας κατά το οποίο το πολίτευμα της χώρας ήταν Βασιλευομένη Δημοκρατία από το 1830-1832 μέχρι το 1973 (με εξαίρεση κάποιες χρονικές περιόδους στις αρχές του 20ού αιώνα).

Τα εδάφη του νέου αυτού κράτους υπήρξαν οι απελευθερωμένες περιοχές από την Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά την Επανάσταση του 1821 και την μετέπειτα παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων (Μεγάλης Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας). Η βασιλεία καταλύθηκε το 1924. Επίσης, το χρονικό διάστημα από το 1935, όταν επανήλθε η βασιλεία, ως το 1974, όποτε και αντικαταστάθηκε οριστικά από αβασίλευτη Δημοκρατία, η χώρα ονομαζόταν επίσημα Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος.

Οίκος Βίττελσμπαχ (1832-1862)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι Έλληνες είχαν ξεσηκωθεί ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1821, που οδήγησε σε μια προσπάθεια που διάρκεσε μέχρι το 1829. Η Ελλάδα από το 1828 ήταν κάτω από την ηγεσία του Ιωάννη Καποδίστρια, αλλά μετά από τη δολοφονία του το 1831 η χώρα οδηγήθηκε σε εμφύλιο πόλεμο. Σε αυτή τη φάση, οι μεγάλες δυνάμεις παρενέβησαν και αποφάσισαν να κάνουν την Ελλάδα βασίλειο. Στη διάσκεψη του Λονδίνου 1832, η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία και η Ρωσία (οι μεγάλες δυνάμεις τότε) πρόσφεραν τον ελληνικό θρόνο στο 17 χρονών βαυαρικό πρίγκιπα Όθωνα του οίκου Βίττελσμπα της Βαυαρίας, ο οποίος έγινε ο πρώτος βασιλιάς της Ελλάδας. Ο Όθωνας ήταν ανήλικος όταν έφθασε στην Ελλάδα και έτσι το Συμβούλιο των αντιβασιλέων που κυβερνήθηκαν στο όνομά του μέχρι 1835. Το 1835, ο Όθωνας άρχισε μια περίοδο απόλυτης μοναρχίας στην οποία επέλεξε έναν σύμβουλο (συνήθως Βαυαρό) για να χρησιμεύσει ως ο Πρόεδρος του Συμβουλίου του κράτους. Κατά περιόδους, ο ίδιος ήταν το κύριος σύμβουλός του.

Επανάσταση της 3 Σεπτεμβρίου 1843[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Από το 1843, η δημόσια δυσαρέσκεια για τον Όθωνα και τη " Βαυαροκρατία" είχε φτάσει σε σημείο αιχμής, ενώ παράλληλα ο λαός άρχιζε να προβάλλει τις απαιτήσεις για σύνταγμα. Αρχικά ο Όθωνας αρνήθηκε να παραχωρήσει σύνταγμα, αλλά μόλις αποσύρθηκαν τα γερμανικά στρατεύματα από το βασίλειο, προωθήθηκε στρατιωτικό πραξικόπημα. Στις 3 Σεπτεμβρίου 1843, το πεζικό, που οδηγήθηκε από τον συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη και τον σεβαστό επαναστάτη καπετάνιο Ιωάννη Μακρυγιάννη συγκεντρώθηκε στο τετράγωνο μπροστά από το παλάτι στην Αθήνα. Οι επαναστάτες αρνήθηκαν να διασκορπιστούν έως ότου συμφωνήσει να χορηγήσει ο βασιλιάς σύνταγμα, το οποίο θα απαιτούσε να υπάρχουν Έλληνες στο συμβούλιο, να συγκαλέσει μια μόνιμη εθνική συνέλευση και ο Όθωνας να ευχαριστήσει προσωπικά τους ηγέτες της έγερσης. Ο βασιλιάς Όθωνας τότε πιεσμένος συμφώνησε με τις απαιτήσεις του πλήθους.

Οίκος Γκλύξμπουργκ (1863-1974)[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Αφότου καθαιρέθηκε ο βασιλιάς το 1862, ο δεκαεπτάχρονος πρίγκιπας Γουλιέλμος της Δανίας εκλέχτηκε στο θρόνο ως συνταγματικός μονάρχης, γνωστός ως Γεώργιος Α’. Βασίλεψε για 50 έτη, και κατά την διάρκεια της βασιλείας του επέκτεινε τα σύνορα της Ελλάδας (με την στέψη του, η Μεγάλη Βρετανία παραχώρησε τα Επτάνησα στην Ελλάδα), ενώ η Ελλάδα παρουσίασε οικονομική πρόοδο καθώς και της αποδοχής της ιδέας ότι η κυβέρνηση έπρεπε να διευθυνθεί από τον ηγέτη του συμβαλλόμενου κόμματος που έλαβε τις περισσότερες ψήφους στην προηγούμενη εκλογή, όχι οποιονδήποτε υπουργό που ήταν ευνοημένος από το βασιλιά. Εντούτοις, ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ ήταν πολιτικά ενεργός. Δολοφονήθηκε το 1913 στην Θεσσαλονίκη, η οποία είχε κατακτηθεί πρόσφατα από την Ελλάδα ως αποτέλεσμα της νίκης της βαλκανικής ένωσης (της οποίας η Ελλάδα ήταν ένα μέρος) στον πρώτο βαλκανικό πόλεμο.

Βασίλειον της Ελλάδος 1832 - 1947

Το βασιλιά Γεώργιο Α’ διαδέχθηκε ο γιος του, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α’, ο οποίος είχε διακριθεί ως στρατιωτικός αρχηγός στις προσπάθειες της Ελλάδας να επεκτείνει το έδαφος της. Εκπαιδεύτηκε στη Γερμανία, και παντρεύτηκε την Σοφία τη κόρη του Κάιζερ. Ο Κωνσταντίνος θεωρήθηκε ως γερμανόφιλος, σε αντίθεση με τον Ελευθέριο Βενιζέλο ο οποίος υποστήριζε την Αντάντ. Περαιτέρω για να υποστηρίξει την άποψη του έκανε προσπάθειες να κρατήσει την Ελλάδα ουδέτερη στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Οι δυνάμεις της Αντάντ υποστήριξαν τον Ελευθέριο Βενιζέλο και μετά από μια περίοδο, γνωστή ως εθνικό σχίσμα, όπου οι χωριστές κυβερνήσεις καθιερώθηκαν στην Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η Ελλάδα μπήκε στην Αντάντ και ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α’ αναγκάστηκε να παραιτηθεί υπέρ του γιου του, του Αλέξανδρου το 1917. Η Ελλάδα ανταμείφθηκε για την υποστήριξή της στον πόλεμο με εδάφη στη Μικρά Ασία συμπεριλαμβανομένης της Σμύρνης. Ο βασιλιάς Αλέξανδρος πέθανε το 1920 από ένα δάγκωμα πιθήκου και ο πατέρας του επέστρεψε ως βασιλιάς. Μετά από τον καταστρεπτικό ελληνοτουρκικό πόλεμο (1919-1922), ο βασιλιάς Κωνσταντίνος καθαιρέθηκε πάλι και πέθανε εξόριστος στη Σικελία. Το βασιλιά Κωνσταντίνο διαδέχθηκε τώρα ο μεγαλύτερος του γιος, ο βασιλιάς Γεώργιος Β’, ο οποίος άφησε τη χώρα το 1924 όταν δηλώθηκε η Δεύτερη Ελληνική Δημοκρατία. Το 1935 ένα στρατιωτικό χτύπημα που ηγήθηκε από τον στρατηγό Γεώργιο Κονδύλη κατάργησε τη Δημοκρατία, και οργάνωσε ένα δημοψήφισμα που ενέκρινε την αποκατάσταση της μοναρχίας. Ο βασιλιάς Γεώργιος Β’ επέστρεψε στη χώρα, όπου στη συνέχεια υποστήριξε το δικτατορικό καθεστώς του Μεταξά. Κατά τη διάρκεια της γερμανικής εισβολής στην Ελλάδα το 1941, διέφυγε με την κυβέρνηση στην Αίγυπτο. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1946 και βασίλεψε μέχρι το θάνατό του το 1947. Τον βασιλιά Γεώργιο διαδέχθηκε ο μικρός αδελφός του, βασιλιάς Παύλος που βασίλεψε από το 1947 μέχρι το θάνατό του το 1964. Ο γιος του, βασιλιάς Κωνσταντίνος Β’ ήταν βασιλιάς έως ότου εξορίστηκε μετά από ένα αποτυχημένο αντίθετο χτύπημα ενάντια στη στρατιωτική χούντα τον Δεκέμβριο του 1967. Η δικτατορία διόρισε τον Αντιστράτηγο Γ. Ζωϊτάκη ως αντιβασιλέα και οργάνωσε δημοψήφισμα το 1973, το οποίο με 78% οδήγησε στην κατάργηση της μοναρχίας. Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος έγινε ο νέος Πρόεδρος της Ελλάδας την 1η Ιουνίου 1973. Η κυριαρχία της στρατιωτικής χούντας τελειώνει αποτελεσματικά το επόμενο έτος αλλά ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Β’ δεν αποκαταστάθηκε στο θρόνο. Το θέμα αποκατάστασής του τέθηκε σε ένα άλλο δημοψήφισμα τον Δεκέμβριο του 1974, όπου 69% των Ελλήνων ψήφισε για την τελική κατάργηση της μοναρχίας.

Βασιλείς[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Βασιλεύς της Ελλάδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  • Όθων - 6 Φεβρουαρίου 1833 - 23 Οκτωβρίου 1862

Βασιλείς των Ελλήνων[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Τα εθνόσημα και οι βασιλικοί θυρεοί[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Δείτε επίσης[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Υποσημειώσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

  1. Δημοτική γλώσσα λαϊκά, Καθαρεύουσα επίσημα.
  2. Όταν το κράτος ιδρύθηκε από τη Συμβούλιο του Λονδίνου 1832, το πολίτευμα ήταν Απόλυτη Μοναρχία. Μετά την Επανάσταση της 3 Σεπτεμβρίου 1843, μετατράπηκε σε Συνταγματική Μοναρχία. Τέλος, όταν έφθασε ο Γεώργιος Α΄, καθιερώθηκε η Βασιλευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία που διατηρήθηκε έως και το 1973.
  3. Ο Βασιλεύς των Ελλήνων Κωνσταντίνος Β΄ αποχώρησε από την Ελλάδα για την Ρώμη, μετά το αντικίνημα της 13ης Δεκεμβρίου 1967. Ωστόσο, το Καθεστώς της 21ης Απριλίου κατήργησε επίσημα τη Βασιλεία, τον Ιούνιο του 1973.

Παραπομπές[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]


Στο λήμμα αυτό έχει ενσωματωθεί κείμενο από το λήμμα Kingdom of Greece της Αγγλικής Βικιπαίδειας, η οποία διανέμεται υπό την GNU FDL και την CC-BY-SA 3.0. (ιστορικό/συντάκτες).