Βικιπαίδεια:Συναίνεση

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Μετάβαση σε: πλοήγηση, αναζήτηση
Yes check.svg Αυτή η σελίδα τεκμηριώνει μία επίσημη πολιτική ως προς τη λειτουργία της Βικιπαίδειας. Αποτελεί προϊόν ευρείας συναίνεσης και θεωρείται ότι, σχεδόν πάντα, πρέπει να την ακολουθούν όλοι οι χρήστες. Μπορείτε να επεξεργαστείτε το περιεχόμενο της σελίδας, αλλά παρακαλείστε να μην προβείτε σε μείζονες αλλαγές της παρούσας πολιτικής, αν πρώτα δεν τις θέσετε σε συζήτηση με τη συμμετοχή όλων.

H συναίνεση αναφέρεται στον πρωταρχικό τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις στη Βικιπαίδεια, και είναι αποδεκτή ως η καλύτερη μέθοδος για την επίτευξη των στόχων μας, για παράδειγμα των πέντε πυλώνων. Συναίνεση στη Βικιπαίδεια δε σημαίνει ομοφωνία (η οποία, αν και ιδανική ως αποτέλεσμα, δεν είναι πάντα εφικτή), ούτε είναι το αποτέλεσμα μιας ψηφοφορίας. Η λήψη αποφάσεων περιλαμβάνει μια προσπάθεια να ενσωματωθούν οι εύλογοι προβληματισμοί όλων των συντακτών, ενώ παράλληλα γίνονται σεβαστές οι πολιτικές και οι κατευθυντήριες οδηγίες της Βικιπαίδειας.

Αυτή η πολιτική περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο νοείται η συναίνεση στη Βικιπαίδεια, πώς διαπιστώνεται αν έχει επιτευχθεί (και πώς να προχωρήσει αν δεν έχει), και περιγράφει εξαιρέσεις επί της αρχής ότι όλες οι αποφάσεις λαμβάνονται βάσει συναίνεσης.

Επίτευξη συναίνεσης[επεξεργασία κώδικα]

Οι συντάκτες συνήθως φθάνουν στη συναίνεση με μια φυσική διαδικασία. Όταν κάποιος αλλάζει μια σελίδα, άλλοι που τη διαβάζουν είναι σε θέση να επιλέγουν, ή όχι, να κάνουν επί πλέον αλλαγές. Όταν οι συντάκτες δεν φτάνουν σε συμφωνία μέσω των επεξεργασιών, η διαδικασία προς τη συναίνεση συνεχίζει με τη συζήτηση στις συνδεόμενες σελίδες συζήτησης.

Μια απόφαση βάσει συναίνεσης λαμβάνει υπόψη όλους τους ορθούς προβληματισμούς που έχουν εγερθεί. Ιδανικά, επέρχεται με απουσία ενστάσεων, όμως συχνά θα πρέπει να κάνουμε συμβιβασμό στην ευρύτερη δυνατή συμφωνία που μπορεί να επιτευχθεί. Όταν δεν υπάρχει ευρεία συμφωνία, η δημιουργία συναίνεσης περιλαμβάνει την προσαρμογή της πρότασης ώστε να συμπεριλαμβάνει τους διαφωνούντες χωρίς να χάνει αυτούς αποδέχτηκαν την αρχική πρόταση.

Επίτευξη συναίνεσης μέσα από την επεξεργασία[επεξεργασία κώδικα]

Ένα απλουστευμένο διάγραμμα του πώς επιτυγχάνεται συναίνεση. Όταν γίνεται μια επεξεργασία, άλλοι συντάκτες μπορεί να την αποδεχθούν, να την αλλάξουν, ή να την αναιρέσουν. Αναζητήστε συμβιβασμό σημαίνει «προσπαθήστε να βρείτε μια γενικά αποδεκτή λύση», είτε μέσω συνεχούς επεξεργασίας ή μέσω συζήτησης.

Η συναίνεση είναι μια φυσιολογική διαδικασία που λαμβάνει χώρα σε όλη τη Βικιπαίδεια, η οποία συνήθως εξυπακούεται και είναι αδιόρατη. Οποιαδήποτε επεξεργασία δεν αμφισβητείται ή αναιρείται από άλλον συντάκτη μπορεί να θεωρείται πως τελεί υπό συναίνεση. Αν αργότερα αυτή η επεξεργασία αναθεωρηθεί από άλλον συντάκτη χωρίς να υπάρξει διαφωνία, μπορεί να θεωρηθεί πως έχει επιτευχθεί νέα συναίνεση. Με τον τρόπο αυτό, η εγκυκλοπαίδεια βαθμιαία επεκτείνεται και βελτιώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Όλες οι επεξεργασίες πρέπει να επεξηγούνται (εκτός αν ο λόγος που έγιναν είναι εμφανής) – είτε με σαφείς συνόψεις επεξεργασίας που δηλώνουν γιατί έγινε η επεξεργασία, ή με συζήτηση στην αντίστοιχη σελίδα συζήτησης. Ουσιώδεις συνόψεις επεξεργασίας που παρέχουν πληροφορίες, υποδεικνύουν τι ζητήματα χρειάζεται να διευθετηθούν σε επακόλουθες προσπάθειες για επίτευξη συναίνεσης. Οι συνόψεις επεξεργασίας είναι ξεχωριστά σημαντικές όταν αναιρούν την καλόπιστη συνεισφορά άλλων συντακτών. Επαναλαμβανόμενες αναιρέσεις είναι αντίθετες στην πολιτική της Βικιπαίδειας για τον Διορθωπόλεμο, με εξαίρεση ειδικές περιπτώσεις που καταγράφονται στην πολιτική (όπως βιογραφίες εν ζωή προσώπων) και αναιρέσεις βανδαλισμών.

Εκτός από περιπτώσεις που επηρεάζονται από την πολιτική και τις κατευθυντήριες οδηγίες για το περιεχόμενο, οι περισσότερες διαφωνίες για το περιεχόμενο ενδέχεται να επιλυθούν μέσα από μικρές αλλαγές αντί της λήψης μιας θέσης «ή όλα ή τίποτα». Συχνά, μια μικρή παράφραση ικανοποιεί τους προβληματισμούς όλων των συντακτών. Είτε οι αλλαγές προκύπτουν από επεξεργασίες, είτε από συζήτηση, η εγκυκλοπαίδεια βελτιώνεται πιο καλά μέσω της συνεργασίας και της συναίνεσης, όχι μέσω της διαμάχης και της συνθηκολόγησης.

Επίτευξη συναίνεσης μέσω της συζήτησης[επεξεργασία κώδικα]

Όταν δεν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία μόνο μέσω επεξεργασιών, η διαδικασία διαμόρφωσης συναίνεσης γίνεται πιο σαφής: οι συντάκτες ανοίγουν μια ενότητα στη σελίδα συζήτησης και να προσπαθούν να επιλύσουν τη διαφορά μέσα από συζήτηση. Εδώ συντάκτες προσπαθούν να πείσουν τους υπόλοιπους, χρησιμοποιώντας επιχειρήματα που βασίζονται στην πολιτική, τις πηγές, και την κοινή λογική. Μπορούν επίσης να προτείνουν εναλλακτικές λύσεις ή συμβιβασμούς που ενδέχεται να ικανοποιούν όλους τους προβληματισμούς. Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι μια συμφωνία που δεν ικανοποιεί κανέναν απόλυτα, την οποία όμως όλοι αναγνωρίζουν ως μια λογική λύση. Η συναίνεση είναι μια συνεχιζόμενη διαδικασία στη Βικιπαίδεια. Είναι συχνά καλύτερο να δεχόμαστε μια «λιγότερη από το τέλειο» συμβιβαστική λύση - με την κατανόηση ότι η σελίδα βελτιώνεται σταδιακά - από το να προσπαθούμε να μαχόμαστε για να εφαρμόσουμε άμεσα μια συγκεκριμένη προτιμώμενη «τέλεια» εκδοχή. Η ποιότητα των λημμάτων με μαχητικούς συντάκτες είναι, κατά κανόνα, πολύ χαμηλότερη από εκείνη των λημμάτων που οι συντάκτες εξετάζουν το θέμα μακροπρόθεσμα.

Όταν συντάκτες έχουν ιδιαίτερη δυσκολία να φτάσουν σε συναίνεση, μια σειρά από διαδικασίες είναι διαθέσιμες για την επίτευξη συναίνεσης (τρίτες απόψεις, αιτήματα για σχολιασμό), αλλά και πιο έσχατες διαδικασίες που θα οδηγήσουν με επίσημα βήματα στον τερματισμό της διαφοράς (παρέμβαση από διαχειριστή, επίσημη διαμεσολάβηση, και διαιτησία). Να θυμάστε, ωστόσο, ότι οι διαχειριστές κατά κύριο λόγο εμπλέκονται σε ζητήματα πολιτικής και συμπεριφοράς συντακτών και δεν αποφασίζουν ως αυθεντίες σε ζητήματα περιεχομένου. Μπορούν να θέσουν σε φραγή συντάκτες για συμπεριφορές που παρενοχλούν τη διαδικασία συναίνεσης (όπως διορθωπόλεμο, κατάχρηση πολλαπλών λογαριασμών, ή έλλειψη ευγένειας). Μπορούν επίσης να πάρουν αποφάσεις σχετικά με το αν κάποιες επεξεργασίες είναι ή όχι επιτρεπτές στο πλαίσιο της πολιτικής, όμως συνήθως δεν υπερβαίνουν τέτοιες ενέργειες.

Οικοδόμηση της συναίνεσης[επεξεργασία κώδικα]

Συντάκτες που διατηρούν μια ουδέτερη, ανεξάρτητη και πολιτισμένη στάση μπορούν να φτάσουν συνήθως στη συναίνεση σχετικά με ένα λήμμα μέσα από τη διαδικασία που περιγράφεται παραπάνω. Ωστόσο, οι συντάκτες βρίσκονται περιστασιακά σε αδιέξοδο, είτε επειδή δεν μπορούν να βρουν λογικές βάσεις για την επίλυση της διαφοράς ή επειδή γίνονται συναισθηματικά ή ιδεολογικά ευαίσθητοι στο να "κερδίσουν" ένα επιχείρημα. Αυτό που ακολουθεί είναι προτάσεις για την επίλυση δυσεπίλυτων διαφορών, μαζί περιγραφές των πολλών επίσημων και ανεπίσημων διαδικασιών που μπορούν να βοηθήσουν.

Οικοδόμηση συναίνεσης σε σελίδες συζήτησης[επεξεργασία κώδικα]

Να είστε τολμηροί, αλλά όχι ανόητοι. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το πρώτο πράγμα που πρέπει να προσπαθήσετε είναι μια επεξεργασία στο λήμμα, και μερικές φορές η ενέργεια μιας τέτοιας επεξεργασίας θα επιλύσει μια διαφορά. Χρησιμοποιήστε σαφής περιλήψεις επεξεργασίας που εξηγούν το σκοπό της επεξεργασίας. Εάν η επεξεργασία έχει αναιρεθεί, δοκιμάστε να κάνετε μια συμβιβαστική επεξεργασία που ανταποκρίνεται στις ανησυχίες των άλλων συντακτών. Οι περιλήψεις επεξεργασίας είναι χρήσιμες, αλλά μην προσπαθείτε να συζητήσετε τις διαφωνίες μέσα από πολλές περιλήψεις επεξεργασιών. Αυτό γενικά θεωρείται διορθοπόλεμος και ενδέχεται να υπάρξουν κυρώσεις. Εάν μια επεξεργασία αναιρέθηκε και περαιτέρω αλλαγές φαίνεται πιθανό να έχουν την ίδια τύχη, δημιουργήστε μια νέα ενότητα στη σελίδα συζήτησης του λήμματος για να συζητήσετε το πρόβλημα.

Κατά τον προσδιορισμό της συναίνεσης, εξετάστε την ποιότητα των επιχειρημάτων, το ιστορικό για το πώς ήρθαν, οι αντιρρήσεις εκείνων που διαφωνούν, και την υπάρχουσα τεκμηρίωση στο namespace του εγχειρήματος. Η ποιότητα ενός επιχειρήματος είναι πιο σημαντική από ό, τι αν αντιπροσωπεύει μια μειοψηφική ή πλειοψηφική άποψη. Τα επιχειρήματα "απλά δεν μου αρέσει" και "απλά μου αρέσει" συνήθως δεν έχουν κανένα βάρος.

Περιορίστε τις συζητήσεις στη σχετική σελίδα σε συζήτηση των πηγών, εστίαση στο λήμμα, και την πολιτική. Η υποχρέωση στις σελίδες συνομιλίας είναι να εξηγήσετε γιατί μια προσθήκη, αλλαγή ή αφαίρεση βελτιώνει το άρθρο, και ως εκ τούτου την εγκυκλοπαίδεια. Άλλα ζητήματα είναι δευτερεύοντα. Η υποχρέωση αυτή ισχύει για όλους τους συντάκτες: συναίνεση μπορεί να θεωρηθεί αν συντάκτες σταματήσουν να ανταποκρίνονται σε συζητήσεις στην σελίδα συζήτησης, και συντάκτες οι οποίοι αγνοούν τις συζητήσεις στη σελίδα συζήτησης και ακόμα συνεχίζουν να επεξεργάζονται ή να αναιρούν το επίμαχο υλικό μπορεί να είναι ένοχοι παρενοχλητικής επεξεργασίας κάτι που συνεπάγεται κυρώσεις.

Ο στόχος της συζήτησης οικοδόμησης συναίνεσης είναι η επίλυση των διαφορών με τρόπο που να αντικατοπτρίζει τους στόχους και τις πολιτικές της Βικιπαίδειας, θυμώνοντας όσο το δυνατόν λιγότερους συνεισφέροντες. Συνεισφέροντες με καλές κοινωνικές δεξιότητες και καλές διαπραγματευτικές ικανότητες είναι πιο πιθανό να είναι επιτυχής από ό, τι εκείνοι που είναι λιγότερο ευγενικοί προς άλλους.

Οικοδόμηση συναίνεσης με προσέλκυση εξωτερικών απόψεων[επεξεργασία κώδικα]

Όταν συζητήσεις στη σελίδα συνομιλίας αποτυγχάνουν - γενικά επειδή δύο συντάκτες (ή δύο ομάδες συντακτών) απλά δεν μπορεί να δουν τις δυο πλευρές ενός θέματος - η Βικιπαίδεια έχει αρκετές καθιερωμένες διαδικασίες για την προσέλκυση εξωτερικών συντακτών για να προσφέρουν απόψεις. Αυτό είναι συχνά χρήσιμο να σπάσει απλά, με καλή πίστη αδιέξοδα, επειδή αμέτοχοι συντάκτες μπορεί να φέρουν νέες προοπτικές, και μπορεί να βοηθήσουν τους εμπλεκόμενους συντάκτες να δουν τη μέση λήση που δεν μπορούν να δουν από μόνοι τους. Τα κύρια μέσα για αυτό είναι τα εξής:

Τρίτες απόψεις
Οι τρίτες απόψεις προορίζονται για περιπτώσεις όπου ακριβώς δύο συντάκτες βρίσκονται σε διαμάχη. Ένα ουδέτερο τρίτο μέρος θα δώσει μια μη δεσμευτική γνώμη επί της διαφοράς.
Αγορά
Ουδέτερα διατυπωμένη κοινοποίηση της διαφοράς εδώ επίσης μπορεί να φέρει επιπλέον συντάκτες που μπορεί να βοηθήσουν.

Πολλές από αυτές τις συζητήσεις μπορεί να περιλαμβάνουν δημοσκοπήσεις του ένα είδος ή άλλου. Αλλά καθώς η συναίνεση καθορίζεται από την ποιότητα των επιχειρημάτων (δεν υπολογίζονται με απλή πλειοψηφία), οι δημοσκοπήσεις θα πρέπει να θεωρούνται ως διαρθρωμένες συζητήσεις και όχι ψηφοφορίες. Στις απαντήσεις που δίνουν ξεχωριστές εξηγήσεις των θέσεων χρησιμοποιώντας της πολιτικές και κατευθυντήριες γραμμές της Βικιπαίδειας δίνεται το μεγαλύτερο βάρος.

Παγίδες και λάθη κατά την οικοδόμηση συναίνεσης[επεξεργασία κώδικα]

Τα παρακάτω είναι κοινά λάθη που γίνονται από συντάκτες κατά την προσπάθεια για την επίτευξη συναίνεσης:

Συζητήσεις εκτός wiki
Οι συζητήσεις σε άλλες ιστοσελίδες, φόρουμ, IRC, μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ή με άλλο τρόπο έξω από το εγχείρημα γενικά αποθαρρύνονται, και δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τον καθορισμό της συναίνεσης "εντός-wiki." Σε ορισμένες περιπτώσεις, τέτοια εκτός-wiki επικοινωνία μπορεί να δημιουργήσει υποψία και δυσπιστία. Οι περισσότερες σχετικές με την Βικιπαίδεια συζητήσεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται στη Βικιπαίδεια, όπου μπορούν να εποπτευθούν από όλους τους συμμετέχοντες.
Ψηφοθηρία, χρήση μαριονέτας
Οποιαδήποτε προσπάθεια να συγκεντρώσετε συμμετέχοντες σε μια συζήτηση κοινότητα έτσι ώστε να έχει ως αποτέλεσμα την πόλωση και τον μεροληπτικό επηρεασμό της συζήτησης είναι απαράδεκτη. Αν και είναι μια χαρά - ακόμη και ενθαρρύνεται - να καλέσετε κόσμο σε μια συζήτηση για να αποκτήσετε νέες γνώσεις και επιχειρήματα, δεν είναι αποδεκτό να καλέσετε μόνο τους ανθρώπους που ευνοούν μια συγκεκριμένη άποψη, ή να καλέσετε ανθρώπους με έναν τρόπο που θα επηρεάσει τις απόψεις τους για το θέμα. Η χρήση μιας εναλλακτικής προσωπικότητας ("μαριονέτα") για να επηρεάσετε τη συναίνεση είναι απολύτως απαγορευμένη. Ουδέτερα, ενημερωτικά μηνύματα στους πίνακες ανακοινώσεων της Βικιπαίδειας, σε Βικιεπιχειρήσες, ή συντάκτες επιτρέπονται, αλλά ενέργειες που θα μπορούσαν εύλογα να ερμηνευθούν ως μια προσπάθεια να "γεμίσει η κάλπη» ή με άλλο τρόπο να θέσει σε κίνδυνο την διαδικασία επίτευξης συναίνεσης θεωρείται παρενοχλητική.
Μεροληπτική επεξεργασία
Η συνεχής, επιθετική επιδίωξη ενός συντακτικού στόχου θεωρείται παρενοχλητική, και θα πρέπει να αποφεύγεται. Οι συντάκτες θα πρέπει να ακούν, να ανταποκρίνονται, και να συνεργάζονται για την οικοδόμηση ενός καλύτερου λήμματος. Συντάκτες που αρνούνται να επιτρέψουν οποιαδήποτε συναίνεση, εκτός από εκείνη που επιμένουν και που κωλυσιεργούν επ 'αόριστον για την επίτευξη αυτού του στόχου, διακινδυνεύουν να καταστραφεί η διαδικασία συναίνεσης.
Άγρα κοινού
Το ανέβασμα κατ 'ουσίαν του ίδιου θέματος σε πολλές σελίδες συζητήσεων, ή σε πολλούς διαχειριστές, δεν βοηθά. Δεν βοηθά να δοκιμάσετε διάφορα φόρουμ, με την ελπίδα να βρείτε ένα όπου μπορείτε να πάρετε την απάντηση που θέλετε. (Αυτό είναι επίσης γνωστό ως "ερώτηση στον άλλο γονέα".) Ερωτήματα που τίθενται στους πίνακες ανακοινώσεων θα πρέπει να διατυπώνονται όσο ουδέτερα είναι δυνατό, έτσι ώστε να πάρετε αμέτοχες και ουδέτερες επιπλέον απόψεις. Όταν υπάρχουν πολλά ζητήματα, τότε το ανέβασμα των επιμέρους θεμάτων στις σωστές σελίδες ανακοινώσεων μπορεί να είναι λογική, αλλά σε αυτή την περίπτωση είναι συνήθως καλύτερο να δώσετε συνδέσμους για να δείξετε πού αλλού έχετε θέσει το ερώτημα.

Καθορισμός της συναίνεσης[επεξεργασία κώδικα]

Η συναίνεση καθορίζεται από την ποιότητα των επιχειρημάτων που δίνονται στις διάφορες πλευρές ενός ζητήματος, όπως φαίνεται μέσα από το φακό της πολιτικής της Βικιπαίδειας.

Επίπεδο συναίνεσης[επεξεργασία κώδικα]

Η συναίνεση ανάμεσα σε μια περιορισμένη ομάδα συντακτών, σε ένα τόπο και χρόνο, δεν μπορεί να υπερβεί τη συναίνεση της κοινότητας σε ευρύτερη κλίμακα. Για παράδειγμα, εάν δεν μπορεί να πείσουν την ευρύτερη κοινότητα ότι μια τέτοια ενέργεια είναι σωστή, οι συμμετέχοντες σε μία Βικιεπιχείρηση δεν μπορούν να αποφασίσουν ότι κάποια γενικά αποδεκτή πολιτική ή κατευθυντήρια οδηγία δεν ισχύει για αντικείμενα εμπίπτουν στο θεματικό τους πεδίο.

Η Wikipedia ένα υψηλότερο επίπεδο συμμετοχής και συναίνεσης για αλλαγές σε πολιτικές και κατευθυντήριες οδηγίες από ό, τι σε άλλους τύπους λημμάτων. Αυτό είναι επειδή αντανακλούν την καθιερωμένη συναίνεση, και η σταθερότητα και η συνοχή είναι σημαντικές για την κοινότητα. Ως εκ τούτου, οι συντάκτες προτείνουν συχνά ουσιαστικές αλλαγές στη σελίδα συζήτησης πρώτα που θα επιτρέψει την πραγματοποίηση μιας συζήτησης πριν από την υλοποίηση της αλλαγής. Αλλαγές μπορεί να γίνουν χωρίς προηγούμενη συζήτηση, αλλά υπόκεινται σε ένα υψηλό επίπεδο ελέγχου. Η κοινότητα είναι πιο πιθανό να δεχτεί αλλαγές στην πολιτική, εάν γίνονται αργά και συντηρητικά, με ενεργές προσπάθειες να αναζητηθεί η γνωμοδότηση και η συμφωνία και από τους άλλους.